Դեպրեսիա` միայն այն մտքից, որ ՍԴ-ն կարող է դեմ գնալ Փաշինյանին
Նիկոլ Փաշինյանի` Հայաստանի դատական համակարգում հեղափոխություն սկսելու վերաբերյալ հայտնի ելույթից և դատարանները շրջափակելու ակցիայից հետո, դատավորների շրջանում իրարանցում է սկսվել: Դրա ուղղակի հետևանքներից մեկն էլ Բարձրագույն դատական խորհրդի նախագահ, Սահմանադրական դատարանի նախկին նախագահ Գագիկ Հարությունյանի հրաժարականն էր:
Փաշինյանը խոսեց նաև դատավորների «վեթինգի» մասին` շեշտելով, որ եկել է դատական համակարգում վիրահատական միջամտությունների ժամանակը: Դրա հիմնական իմաստը հետևյալն է` հանրությունը պետք է ամբողջական տեղեկատվություն ունենա դատավորի ունեցած քաղաքական կապերի ու ծագումնաբանության, գույքային վիճակի, դատավորի կարգավիճակում և նախորդ շրջանում ծավալած գործունեության, անհատական և պրոֆեսիոնալ հատկանիշների մասին: Նան նաև հայտարարել էր, որ Մարդու իրավունքների Եվրոպական դատարանի որոշումներով հաստատված՝ քաղաքացիների իրավունքների կոպիտ խախտումներով դատավճիռների հեղինակ բոլոր դատավորները պետք է հրաժարական տան, հեռանան կամ հեռացվեն պաշտոններից: Փաշինյանը նաև պահանջ էր դրել` բոլոր այն դատավորները, ովքեր իրենց ներսում գիտեն, որ չեն կարող լինել անաչառ և օբյեկտիվ դատավորներ, պետք է հրաժարական տան:
Այս քայլերի իմաստը, ըստ Նիկոլ Փաշինյանի, երկրում անկախ դատական համակարգ ձևավորելն է: Իրավաբանական հանրույթը, սակայն, միանգամից բացասական արձագանքեց այս ազդակներին: Մամուլում նաև հրապարակումներ եղան տարբեր դատավորների նկատմամբ սկսված ճնշումների մասին: Մասնավորապես նման հրապարակային հայտարարություն էր արել դատավոր Ազարյանը, ով Քոչարյանի գործով` հօգուտ նրա դատավճիռ էր կայացրել` սահմանադրական անձեռնմխելիության հոդվածով: Ընդհանրապես, դատական համակարգում կտրուկ մոտեցմամբ առաջնորդվելը հղի է երկիրը դատական կոլապսի առջև կանգնեցնելու վտանգավոր հեռանկարով: Դիցուք, եթե անսալով վարչապետի կոչին, բոլոր 240 դատավորները միաժամանակ հրաժարական տան, ի՞նչ վիճակում կհայտնվի պետությունը: Հետաքրքիր է` Նիկոլ Փաշինյանն իր հայտնի ճառը գրելիս այս մասին մտածե՞լ է: Հեռացող դատավորների փոխարեն` նոր կադրերի նշանակելը, փողոց կամ շենք ու մուտք փակել չէ, որ հաշված ժամերում հնարավոր լինի իրականացնել: Դատավորի համար մասնագիտական նորմեր և ընթացակարգեր են սահմանված, դատավորները որակավորման հատուկ քննություններ են հանձնում, որպեսզի իրավունք ունենան դատավոր աշխատել: Հայաստանում որակավորման այդ չափանիշների համապատասխանող մասնագետների շատ մեծ բանակ չկա:
Եվ ընդհանրապես, ազատ դատական համակարգի մասին ճառերը արժանահավատ չեն կարող համարավել, այն դեպքում, երբ գործադիր իշխանությունն ակնհայտ ջղաձգումների մեջ է հայտնվում որևէ դատավորի` իշխանության ցանկություններին չհամապատասխանող դատավճռի հրապարակումից հետո: Դա շատ հստակ երևաց նախկին նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի գործով դատավարության ժամանակ: Քոչարյանի գործը Սահմանադրական դատարանի վարույթ տեղափոխելուց հետո, ՍԴ-ի հանդեպ միանգամից սկսվեցին իշխանության անմիջական ներկայացուցիչների և նրանց հարող հանրային շրջանակների ճնշումները երկրի գլխավոր դատարանի և նրա նախագահի հանդեպ: Միայն այն մտիքց, որ ՍԴ-ն կարող է դեմ գնալ գործադիր իշխանությանը` որոշում կայացնելով հօգուտ Քոչարյանի, քաղաքական մեծամասնության ներկայացուցիչներն ընկել են դեպրեսիայի մեջ: Հեղափոխական իշխանություններն այս իմաստով բացարձակապես չեն տարբերվում նախկին կոռումպացված իշխանություններից: Ինչպես նախկինում, այնպես էլ այսօր քաղաքական իշխանությունը կարծում է, որ ՍԴ-ն պարտավոր է լեգիտիմացնել իր բոլոր ցանկությունները` համապատասխան որոշումներով: Հետևաբար ի՞նչ տարբերություն սակայն, թե քաղաքական որ թիմի ցանկությունն է կատարում դատարանը և ինչ անկախ դատարանի մասին կարող է խոսք լինել նման պայմաններում:
Հայկ Դավթյան
Հետևեք մեզ Viber-ում
