Տնտեսական հակահեղափոխություն

Տարեկան մամուլի ասուլիսը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը նոր ձևաչափով` հրապարակելով 100 փաստ նոր Հայաստանի մասին: Առաջին փաստը բյուջեի մուտքերն են` ընթացիկ տարվա բյուջետային եկամուտները կգերակատարվեն ոչ թե 40 մլրդ դրամով, ինչպես հայտարարել էի, այլ 62 մլրդ դրամով, այսինքն՝ 129 մլն դոլարով ավելի։ 2019թ. առաջին եռամսյակում 2018թ. նույն ժամանակահատվածի համեմատ պետական բյուջեի եկամուտները փաստացի աճել են 25 տոկոսով կամ 64.1 մլրդ դրամով, ինչը հիմնականում պայմանավորված է ստվերի կրճատման արդյունքում բյուջետային եկամուտների աճով: Ստվերի կրճատման արդյունքում 2018 թվականին համադրելի ցուցանիշներով հարկային եկամուտները և պետական տուրքերը կազմել են համախառն ներքին արդյունքի 21,8 տոկոսը, ինչը 2017 թվականի համեմատ բարելավվել է 1,3 տոկոսային կետով: Հեղափոխությունից հետո նախորդ նույն ժամանակահատվածի համեմատ տպագրվել է 82 մլն հատ հսկիչ դրամարկղային կտրոն ավելի, որը շուրջ 35-40 տոկոս աճ է նախորդ նույն ժամանակաշրջանի նկատմամբ։ Երբ ասում ենք նախորդ ժամանակաշրջան, պետք է հաշվի առնել մայիսից մայիս ընկած ժամանակահատվածը: 51 հազար աշխատատեղ դուրս է բերվել ստվերից՝ որոշ մասը ենթադրաբար նոր ստեղծված աշխատատեղեր են:
Միաժամանակ, ըստ Նիկոլ Փաշինյանի` կառավարությունը ներդրումային ծրագրերի շրջանակներում մաքսատուրքից ազատման արտոնություն է շնորհել է 49 ընկերության, որից 15-ը ստացել է նաև ԱԱՀ-ի հետաձգման արտոնություն, որի արդյունքում ներդրվում է շուրջ 255 մլրդ ՀՀ դրամ և ստեղծվում է 4000 նոր աշխատատեղ, իսկ միայն ԱԱՀ հետաձգման արտոնություն է տրամադրվել ևս 7 ներդրումային ծրագրի՝ շուրջ 21 մլրդ դրամի ներդրում կատարելու և մոտ 444 նոր աշխատատեղ ստեղծելու նպատակով։ Անհասկանալաի է` այդ 4000 աշխատատեղը վերը նշված 51 հազարի մեջ մտում է, թե ոչ:
Ամեն դեպքում, այսքանով տնտեոսության աճի դինամիկան բյութագրոցղ ցուցանմիշներըն ավարտվում են` տնտեսության աճ չկա, ներդրումների աճ չկա, Համախառն ներքին արչդյունքը չի աճել, բյուջեի եկամտային մասն աճել է բացառապես ստվերի կրճատման հաշվին: Սա իր խոսում արձանագրել է ին քը` Նիկոլ Փաշինյանը. <<Տնտեսական հեղափոխության մեկնարկային փուլն տրված է շատ ավելի հաջող, քան կանխատեսվում էր, և մեր խնդիրը հետևյալն է. ես արդեն ասեցի, որ մենք այս տարի պետական բյուջեի եկամտային մասը 62 մլրդ դրամով գերակատարում ենք, և սա 129 մլն դոլար է: Ամեն անգամ, երբ Հայաստանը որևէ տեղից 129 մլն դոլարի վարկ էր ստանում, ասում էին՝ այս ինչ լավ բան է, Հայաստանին վստահում են, վարկ են տալիս: Մենք ստվերի կրճատման հաշվին 129 մլն դոլար ավելացրել ենք պետական բյուջեի եկամուտները՝ 1 տարվա արդյունքներով: Բայց եթե հաշվի առնենք նաև այն վերադարձված գումարները՝ 120 մլրդ դրամ գերավճարի մասով և 15 մլրդ դրամ ավելացված արժեքի հարկի մասով, եթե, օրինակ, նախկին գործելակերպը մենք դրսևորեինք, և այդ մարդկանց այդ գումարները չտայինք, հիմա մենք գերակատարում կունենայինք ոչ թե 62 մլրդ դրամ, այլ մոտավորապես 200 մլրդ դրամ: Բայց մենք նախընտրել ենք բիզնեսին մոտավորապես 350 մլն դոլար վերադարձնել, որպեսզի նրանք իրենց գործունեությունը ծավալեն: Հիմա մեր տնտեսական ռազմավարությունը ո՞րն է, որ մենք հիմա պետք է այս 62 մլրդ դրամի մեծ մասն այս տարի ուղղենք կապիտալ ծախսերի վրա՝ ճանապարհաշինություն, այլ կապիտալ ծախսեր, շինարարություն, համայնքային ծրագրեր, որպեսզի խթանենք տնտեսությունը, տնտեսական հեղափոխության երկրորդ փուլը>>,- հայտարարել է վարչապետը:

Փաստորեն Նիկոլ Փաշինյանը տնտեսական հեղափոխություն է իրագործում` առանց տնտեսության աճի և ներդրումների` հենվելով միայն ավել տպագրված ՀԴՄ կտրոնների և ստվերի կրճատման վրա: Նախ ստվերի կրճատման փաստը ոչ մի կերպ չի հիմնավորվում ՀՆԱ/հարկեր հարեբարակացության ցուցանիշի բարելվամբ: Սա նշանակում է, որ կամ ստվերրի կրճատում տեղի չի ունեցել կամ էլ ՀՆԱ-ն է նվազել , սակայն այդ մասին դեռևս պաշտոնապես չի հայտարարվում: Բացի այդ` ստվերի կրճատումը հավերժական պրոցես չէ, ինչ-որ պահից սկսած ստվերն այլևս կրճատվելու տեղ չի ունենա և հենց այդ պահից սկսած կմեկնարկի տնտեսական հակահեղափոխությունը:

Հայկ Դավթյան