Հայաստանում բնակչության թիվը շարունակում է նվազել․ ժողովրդագրության տխուր պատկերը

ՀՀ ժողովրդագրական իրավիճակը բնութագրող ցուցանիշները շարունակում են մնալ մտահոգիչ և խնդրահարույց: 01.10.2018թ. դրությամբ, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, հանրապետության մշտական բնակչությունը նվազել է 10 հազար 400-ով` կազմելով 2 մլն 969.2 հազար մարդ: Այս մասին նշվում է 2018 թվականի ՀՀ պետական բյուջեի կատարողականում։
2018 թվականի առաջին 9 ամիսներին, նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ, ժողովրդագրական զարգացման հիմնական ցուցանիշները դրսևորել են տարբեր միտումներ: Մասնավորապես, ծնունդների թվաքանակի նվազման համապատկերում դրական պետք է համարել մահացությունների թվաքանակի, ինչպես նաև ուղևորափոխադրումների բացասական մնացորդի կրճատումը: Նշված ժամանակահատվածում գրանցվել է 26 հազար 483 ծնունդ, որը նախորդ տարվա համեմատ նվազում է 1173-ով։ Նույն ժամանկահատվածում արձանագրվել է մահացության 19 հազար 135 դեպք՝նվազումը նախորդ տարվա համեմատ 1313 է կազմում։
Նվազել է նաև ամուսնությունների, բարեբախտաբար նաև ամուսնալուծությունների թիվը՝ անցյալ տարվա 10 ամսում գրանցվել է 10 հազար 910 ամուսնության դեպք՝ նվազումը 355-, ամուսնալուծության 2879 դեպք՝ նվազում 84: Կառավարության հաշվետվության մեջ հարկ են համարել մեջբերել մի նկատառում, ըստ որի՝ ծնունդների տարեկան թվաքանակի նվազումը պայմանավորված է ինչպես սուբյեկտիվ (միգրացիոն անցանկալի գործընթացներ), այնպես էլ օբյեկտիվ իրողություններով, մասնավորապես, ամուսնական տարիք են մուտք գործել 1990-ական թվականների երկրորդ կեսին ծնված ոչ մեծաքանակ սերնդի ներկայացուցիչները:

Ի՞նչ անել
Մշակվել է «Բազմազավակ ընտանիքների մասին» ՀՀ օրենքի նախագիծը, ինչպես նաև վերջինիս ընդունմամբ պայմանավորված այլ օրենքներում փոփոխություններ և լրացումներ կատարելու վերաբերյալ փաթեթը, որը քննարկումների արդյունքում կլրամշակվի և կդառնա կառավարության քննարկման առարկա:
Նախընթաց ժամանակահատվածում շարունակվել են աշխատանքային քննարկումները բազմազավակության խրախուսման շուրջ (այդ թվում` ժողովրդագրության բնագավառի մասնագետների մասնակցությամբ)՝ նպատակ ունենալով օրենքով ամրագրել առավել արդյունավետ կառուցակարգեր։
Զուգահեռաբար, ՄԱԿ-ի Բնակչության հիմնադրամի հետ աշխատանքներ են տարվում ծնելիությունը խթանող ծրագրերի մշակման ուղղությամբ:
Ընդ որում, վերը նշված քննարկումները ցույց էին տալիս, որ անհրաժեշտ է համապարփակ անդրադարձ կատարել երեխա ունեցող ընտանիքների պետական երաշխիքների (ծնելիության խթանման) համակարգին՝ նրանց տրամադրելով իրական արտոնություններ։
Սակայն, պայմանավորված արտահերթ խորհրդարանական ընտրություններով՝ համապատասխան որոշումներ չեն կայացվել (հնարավոր չի եղել հստակեցնել ծրագրերը)։
Միաժամանակ, Ժողովրդագրության իրավիճակի կապակցությամբ առկա խնդիրները քննարկվել է նաև 2019 թվականի մարտի 22-ին, ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ տեղի ունեցած խորհրդակցության ընթացքում։
Արդյունքում տրվել են հանձնարարականներ ՀՀ-ում ծնելիության և ժողովրդագրական իրավիճակն ու միտումներն առավել վերահսկելի դարձնելու նպատակով։ Նախատեսվում է ՀՀ վարչապետի գլխավորությամբ ձևավորել Ժողովրդա¬գրական իրավիճակի բարելավման խորհուրդ՝ ոլորտային և շահագրգիռ նախարարությունների ու գերատեսչությունների ներգրավմամբ։

Հայկ Դավթյան