Քառօրյա պատերազմն ու ռուսական «բռունցքը»

Ռուսական կողմի նախաձեռնությամբ երեկ տեղի են ունեցել նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հեռախոսազրույցները Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ: «Մանրամասնորեն քննարկվել են ղարաբաղյան հակամարտության գոտում իրավիճակի վերջին զարգացումները: Խորը մտահոգություն հայտնելով լայնածավալ ռազմական բախումների կապակցությամբ, որոնք հանգեցրել են բազմաթիվ մարդկային զոհերի, Վլադիմիր Պուտինը երկու կողմերին կոչ է արել անհապաղ ձեռնամուխ լինել ռազմական գործողությունների դադարեցմանը և հակամարտության ռեժիմի պահպանմանը», - ասված է տեղեկացնում է Ռուսաստանի նախագահի պաշտոնական կայքը: Ռուսաստանը պարտավորվել է շարունակել իրավիճակի կայունացմանն ուղղված անհրաժեշտ միջնորդական ջանքերը: Հեռախոսազրույցների ընթացքում ընդգծվել է նաև ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջնորդությամբ Երևանի և Բաքվի միջև բանակցային գործընթացի վերականգման կարևորությունը՝ ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ հանգուցալուծում փնտրելու նպատակով: Պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել տարբեր ձևաչափերով շփումները շարունակելու մասին: Այսպիսով, ապրիլի 2-ից Ալիևի սանձազերծած քառօրյա պատերազմի արդյունքում Ռուսաստանը հանդես եկավ առանձին միջնորդական գործունեությամբ՝ փորձ անելով տարանջատվելով մյուս համանախագահող երկրներից: Երեկ Վիեննայում ԵԱՀԿ Մշտական խորհրդի արտահերթ նիստում Մինսկի խմբի երեք համանախագահներին ներկայացնող դեսպան Ջեյմս Ուորլիքը և ԵԱՀԿ գործող նախագահի անձնական ներկայացուցիչ Անջեյ Կասպշիկը մանրամասներ են հաղորդել 57 անդամ պետությունների ներկայացուցիչներին Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության վերջին զարգացումների մասին: Համաձայն ԵԱՀԿ-ի տարածած հաղորդագրության՝ Ուորլիքն ու Կասպշիկը ողջունել են կրակի դադարեցման մասին լուրը և կողմերին կոչ են արել հարգել հրադադարը: Նրանք ընդգծել են կայուն հրադադարի հիմքով քաղաքական գործընթացին վերադառնալու կարևորությունը: ԵԱՀԿ անդամ պետությունները համաձայնել են, որ վերջին լարվածությունը շատ անհանգստացնող է և անհրաժեշտ է, որ ԵԱՀԿ-ն շարունակի առանցքային դեր կատարել խաղաղ կարգավորման առաջընթացում՝ աջակցելով Մինսկի խմբի և համանախագահների գործունեությանը: Համանախագահները հայտարարել են, որ շուտով այցելելու են տարածաշրջան: Դեսպան Կասպշիկը նաև այցելելու է բախումներից անմիջականորեն տուժած տարածքներ, եթե իրավիճակը թույլ տա: «Մեզ անհրաժեշտ է անհապաղ հրադադար հաստատել և համապարփակ կարգավորմանն ուղղված բանակցություններ սկսել: Այժմ ուղևորվում եմ Բաքու՝ առավոտյան հանդիպումներ անցկացնելու», Թվիթերի իր էջում գրել է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ամերիկացի համանախագահ Ջեյմս Ուորլիքը: Ավելի վաղ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը հայտարարություն էր տարածել՝ դատապարտելով շփման գծում լարվածության աննախադեպ աճը և կոչ արել անհապաղ բանակցություններ սկսել համապարփակ կարգավորման ուղղությամբ: Մինչ այդ՝ երեկ, Միացյալ Նահանգների պետքարտուղարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարկ Թոները ճեպազրույցի ժամանակ տեղեկացրել է ԱՄՆ պետքարտուղար Ջոն Քերիի և Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովի հեռախոսազրույցի մասին, որի ժամանակ քննարկվել են Լեռնային Ղարաբաղի սահմանին բռնություններին վերջ դնելու ջանքերը և Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև բանակցությունների վերսկսման հարցը: Պատասխանելով լրագրողների հարցերին՝ Մարկ Թոները վերահաստատել է Մինսկի խմբի գործընթացին աջակցելու պատրաստակամությունը․ - «Մենք աջակցում ենք համանախագահների՝ Լեռնային Ղարաբաղի հարցով արդար և անկողմնակալ լուծում գտնելու ջանքերին՝ հիմնված միջազգային իրավունքի սկզբունքների, ՄԱԿ-ի կանոնադրության, Հելսինկյան ակտի՝ ուժի չկիրառման, տարածքային ամբողջականության և ինքնորոշման սկզբունքների վրա»: Այսօր Պաշտպանության նախարար Սեյրան Օհանյանը կառավարության նիստում ներկայացնելով իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղում՝ հայտնեց, որ երեկ Մոսկվայում հանդիպել են Հայաստանի և Ադրբեջանի ՊՆ գլխավոր շտաբերի պետերը: Երկու երկրների շտաբերի պետերի հանդիպման ժամանակ, փաստորեն, հրադադարի պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել: Սպասենք ռուսական նախաձեռնության արդյունքներին: Առաջիկա օրերին ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովն է մեկնելու Բաքուն, նաև ՀՀ ԱԳ նախարարն է առաջիկա օրերին հանդիպելու ՀՀ ԱԳ նախարար Էդվարդ Նալբանդյանին: Ակնհայտորեն, ռուս-ադրբեջանական դաշտում ինչ-որ պայմանավորվածություններ էին ձեռքբերվել դեռ մինչև ապրիլի 2-ը, պարզապես դրանց արտահայտման համար հարկավոր էր քառօրյա պատերազմ: Թամար Բագրատունի