Չմտածված որոշումների և դրանցից հրաժարվելու ժամանակը
ՀՀ ֆինանսների փոխնախարար Արման Պողոսյանը Ազգային ժողովում հայտարարել է, որ Հարկային օրենսգրքի նախագծի նախնական տարբերակում փոփոխություն է կատարվել։ Մասնավորապես առաջարկվող գազավորված ըմպելիքների ակցիզային հարկով հարկելու դրույթից կառավարությունը որոշել է հրաժարվել։ Սս ըստ փոխնախարարի՝ տնտեսվարողների հետ բաց քննարկումների արդյունք է: «Լսելով ոլորտի տնտեսավարող սուբյեկտներին, նաև լրացուցիչ քննարկվելով նրանց կողմից ներկայացված անհանգստությունները՝ մենք որոշել ենք այս փուլում ձեռնպահ մնալ գազավորված ըմպելիքների ակցիզային հարկով հարկման նախաձեռնությունից: Այսինքն` նախագիծն ԱԺ քննարկմանը ներկայացվել է առանց դրա: Կառավարությունը, ֆինանսների նախարարությունը միշտ պատրաստ են երկխոսության, մենք լսել ենք նրանց անհանգստությունները և որոշել ենք ներկա փուլում ձեռնպահ մնալ»,-ասել է փոխնախարարը:
Փոխնախարարի գնահատմամբ՝ կատարվածը վկայում է ոչ թե ճնշման ազդեցությամբ կառավարության զիջումների գնալու, այլ տնտեսվարողների հետ նորմալ,առողջ երկխոսության մասին, որի հնարավորությունը կառավարությունը տվել է բոլոր ոլորտների ներկայացուցիչներին: Այդ երկխոսություններն ինքնանպատակ չեն, որովհետև, փոխնախարարի պատկերավոր ձևակերպմամբ ծնվում են որոշումներ: Նա շատ նորմալ է գնահատել այն պրակտիկան, որ նախագիծը որպես քննարկման առարկա առաջ է բերում է երկխոսություններ և դրանցից ծնվում են համապատասխան որոշումներ:
Այն, որ կառավարությունը նախապես կայացված մեղմ ասած չմտածված որոշումից հրաժարվել է, ամեն դեպքում դրական է, որովհետև գազավորված ըմպելիքների ոլորտում աշխատող ընկերություններից շատերը տուժելու էին։ Բայց սա այն դեպքն է, երբ արդյունքներն ի սկզբանե էլ կանխատեսելի էին․ գազավորված հյութեր արտադրող ընկերություններից շատերը փոքր ու միջին ձեռնարկություններ են, իսկ փոքր ու միջին բիզնեսն Հայաստանում առանց այդ էլ աշխատում է շահութաբերության սահմանային գծի վրա։ Հավելյալ հարկային բեռն այս ոլորտում պարզապես կարող էր կործանել շատ ընկերությունների։ Հետևանքը լինելու էր ակն, որ ներքին սպառման շուկան տեղական գազավորված ընպելիքների փոխարեն լցվելու էր ԵԱՏՄ երկնրեից ներմուծված նույնանման էժանագին հյութերով։ Ի վերջո, եթե սպառողը պահանջ ունի խմելու 150 դրամոնց հյութ, այդ պահանջն անպայման կլրացվի՝ եթե ոչ ներսից, ապա դրսից։
Որպես արդյունք՝ ենթադրյալ հավելյալ հարկային մուտքերը մեր բյուջեն չէր ստանալու, փոխարենն ունենալու էինք փակվող աշխատատեղեր, ավելի քիչ վճարված եկամտահարկ, նոր գործազուրկներ։
Այս տեսանկյունից դրական է, որ Հարկային օրենսգրքի նոր նախագծի նշված դրույթը հանվել է։ Բայց կա մեկ այլ ավելի լուրջ ու խորքային խնդիր․ հավելյալ շտապողականությամբ ու չկշռադատված որոշումներով առաջնորդվելը դառնում է կառավարման մշակույթի մաս, որը վտանգավոր է առաջին հերթին կառավարության համար։ Ամեն անգամ, երբ կառավարությունը ստիպված է լինում հրաժարվել իր իսկ կայացրած այս կամ այն հերթական հիմար որոշումից / նմանատիպ դեպքերի մի ամբողջ ցանկ կարելի է կազմել/ ստեղծվում է փողոց դուրս գալու և ճնշումներ գործադրելու միջոցով հարցեր լուծելու նախադեպ։ Սա լա՞վ է, թե՞ վատ՝ քննարկելու հարց է։ Ընդհանրապես խելոք մարդիկ կարողանում են լուծել խնդիրներ, իսկ հմուտները կարողանում են այնպես անել, որ այդ խնդիրները չունենան։ Ժամանակն է, որ հեղափոխական խելոքները մի քիչ հմտանան։
Հայկ Դավթյան
Հետևեք մեզ Viber-ում
