Մոսկվան հանդարտեցնում է Փաշինյանի համար պայթյունավտանգ մթնոլորտը

«Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպության (ՀԱՊԿ) գլխավոր քարտուղարի հարցի շուրջ բանակցությունները շարունակվում են, սակայն այս պահին դեռ համաձայնություն չկա», - «Ազատության» հետ զրույցում ասել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մամուլի քարտուղար Վլադիմիր Կարապետյանը: «Կան բանակցություններ, և մենք, շատ կարևորելով անվտանգության նշանակալի բաղադրիչ ՀԱՊԿ-ում մեր համագործակցությունը, նաև մեծ նշանակություն տալով ՀԱՊԿ-ի կատարելագործմանը, ավելի էֆեկտիվ գործունեությանը, ամեն բան պետք է անենք, որպեսզի հեղինակությունը կազմակերպության չվնասվի, և նման կարգի որոշումները կայացվեն Կանոնադրության պահպանմամբ: Իսկ Կանոնադրությունը ասում է, որ բոլոր երկրների ղեկավարները պետք է գան համաձայնության այս կամ այն թեկնածուի վերաբերյալ: Այս պահին դեռ համաձայնությունը չկա», նշել է Կարապետյանը: Մոսկովյան Коммерсант պարբերականը, հղում տալով իր աղբյուրներին, գրել էր, որ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում Բելառուսի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ստանիսլավ Զասի նշանակումը հետաձգվում է Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի անզիջող կեցվածքի պատճառով: Ըստ լրատվամիջոցի, կազմակերպությունում արդեն հաշտվել են այն մտքի հետ, որ Հայաստանի դիրքորոշման պատճառով ՀԱՊԿ-ը մինչև 2020-ի սկիզբը չի ունենա «լիարժեք գլխավոր քարտուղար», և դաշինքի աշխատանքները կշարունակի համակարգել գլխավոր քարտուղարի պաշտոնակատար, Ռուսաստանը ներկայացնող Վալերի Սեմերիկովը: «Ելենում ենք նրանից, որ մինչև 2020թ. սկիզբը ՀԱՊԿ-ը ղեկավարելու է ժամանակավոր պաշտոնակատարը: [Նոր գլխավոր քարտուղարի] նշանակմանը սպասում ենք հաջորդ տարի: Կազմակերպությունում կոլլապս չկա, այն աշխատում է համաձայն ծրագրերի»,- Коммерсант-ին փոխանցել է Ռուսաստանի արտգործնախարարության տեղեկացված աղբյուրը: Հիշեցնենք, որ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հարցը մտավ օրակարգ, երբ 2017թ. ապրիլից այդ պաշտոնը զբաղեցնող Հայաստանի ներկայացուցիչ, երկրի Զինված ուժերի գլխավոր շտաբի նախկին պետ Յուրի Խաչատուրվին Հայաստանում սահմանադրական կարգը տապալելու մեղադրանք առաջադրվեց Մարտի 1-ի գործով: Նոյեմբերի 2-ին հայտնի դարձավ, որ Խաչատուրովը ազատվել է պաշտոնից: Մեղադրանքի առաջադրումից հետո պաշտոնական Երևանը ՀԱՊԿ գործընկեր պետություններին առաջարկեց սկսել գլխավոր քարտուղարի փոխարինման գործընթաց: Բելառուսի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշեկնոն առաջադրեց Ստանիսլավ Զասի թեկնածությունը, ում իրենց աջակցությունը հայտնեցին նաև Ղազախստանի, Ղրղըզստանի և Տաջիկստանի նախագահները: Նկատենք, որ ՀԱՊԿ կանոնադրության 17-րդ հոդվածի համաձայն, «Գլխավոր քարտուղարը՝ [կազմակերպության] ԱԳ նախարարների խորհրդի ներկայացմամբ, նշանակվում է [կազմակերպության] Խորհրդի որոշմամբ՝ երեք տարի ժամկետով» Նույն հոդվածում նշված է, որ գլխավոր քարտուղարը պետք է լինի ՀԱՊԿ անդամ-պետության քաղաքացի: Կանոնադրության 12-րդ հոդվածի համաձայն, ՀԱՊԿ ղեկավար մարմիններում, ներառյալ բարձրագույն մարմնում՝ Խորհրդում, կամ Արտաքին գործերի նախարարների խորհրդում որոշումները կայացվում են կոնսենսուսով: Բելառուսի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ստանիսլավ Զասին այս ընթացքում ընդունել են ՀԱՊԿ անդամ այն երկրների մայրաքաղաքներում, որոնք իրնեց աջակցությունն են հայտնել նրա թեկնածությանը: Ըստ բելառուսական կողմի, Զասին ընդունել է նաև Ռուսաստանի նախագահը, թեև ռուսական պաշտոնական աղբյուրները այդ մասին ոչինչ չեն հաղորդել: Իսկ Զասը մի քանի անգամ, այդ թվում և օրերս հրապարակավ ցանկություն է հայտնել այցելել Երևան ու հանդիպել Հայաստանի ղեկավարության հետ: Վլադիմիր Կարապետյանին «Ազատություն» հարցրել է՝ պատրաստվու՞մ են ընդունել Զասին: «Մենք օրակարգում այսօր նման հարց չունենք», - արձագանքել է վարչապետի խոսնակը: Ի դեպ, ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի շուրջ ստեղծված իրավիճակի վերաբերյալ արտահայտվել է նաև Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը՝ նշելով, որ Ռուսաստանն ու դաշինիքի անդամ մյուս երկրները տագնապ չեն ապրում, որ գլխավոր քարտուղարի ընտրության հարցը հետաձգվում է: «Ո՛չ Կրեմլում, ո՛չ ՀԱՊԿ-ի անդամ մյուս երկրներում ոչ մի ֆրուստրացիա չեն ապրում, և ՀԱՊԿ-ի օպերատիվ ղեկավարման գործում որևէ վակուում չկա, որովհետև այնտեղ աշխատում է գլխավոր քարտուղարի պաշտոնակատարը (ՌԴ ներկայացուցիչ Վալերի Սեմերիկովը), որն իր պարտականությունները կկատարի այնքան ժամանակ, մինչև պարզվի նոր գլխավոր քարտուղարի հետ կապված իրադրությունը»,- ինչպես տեղեկացնում է «Արմենպրես»-ը՝ հղում անելով ՏԱՍՍ-ին, ասել է Պեսկովը: Դրա հետ մեկտեղ նա ընդունել է, որ «ՀԱՊԿ-ի անդամների միջև կան որոշ տարաձայնություններ, որոնք ներկայում կարգավորվում են, այդ գործընթացը շարունակվում է»: «Բայց դա չի նշանակում, որ գոյություն ունի օպերատիվ կառավարման ինչ-որ դեֆիցիտ»,-ամփոփել է նա: Այսպես, ՀԱՊԿ-ում անորոշ վիճակը շարունակվում է: Փաստացի, ՀԱՊԿ-ականները համարում են, որ Հայաստանն, այսպես ասած՝ արգելափակել է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի հարցը, ավելին՝ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում Բելառուսի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ստանիսլավ Զասի նշանակումը հենց Հայաստանի պատճառով մնացել է օդում: Բելառուսը, տարիներ շարունակ, սպասարկելով Ադրբեջանի շահերը, հիմա, այսպես ասած՝ ստանում է պատասխան Հայաստանից: Բայց մյուս կողմից իրավիճակի՝ էլ ավելի բարդանալու նախադրյալներ են ստեղծվել: Այն ժամանակվանից ի վեր, երբ Բելառուսի ներկայացուցիչը ստանձնի ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնը՝ ընդդեմ հայկական նախաձեռնությունների արշավ կարող է սկսել: Այն փաստը, որ պաշտոնական Մոսկվան Պեսկովի մակարդակով արձանագրել է, որ ՀԱՊԿ-ում իրավիճակն, այսպես ասած՝ այնքան էլ ողբերգական չէ, վկայում է այն մասին, որ Ռուսաստանը փորձ է անում հանդարտեցնել մթնոլորտը և չկենտրոնանալ ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնի վրա: Մետաքսյա Շալունց