Արա Զոհրաբյանը ազգային եկեղեցու բացառիկության մասին

Փաստաբանների պալատի տնօրեն Արա Զոհրաբյանն իր ֆեյսբուքյան էջում գրել է․ ԱԶԳԱՅԻՆ ԵԿԵՂԵՑԻՆԵՐԻ ԻՐԱՎԱԿԱՆ ԿԱՐԳԱՎՈՐՄԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՓՈՐՁԻ ՎԵՐԱԲԵՐՅԱԼ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցու դերը նսեմացնելուն ուղղված գործողությունների կազմակերպիչներին, կատարողներին, օժանդակողներին և դրդիչներին ի գիտություն՝ Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրության 18-րդ հոդվածի համաձայն՝ 1. Հայաստանի Հանրապետությունը ճանաչում է Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու՝ որպես ազգային եկեղեցու բացառիկ առաքելությունը հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքում, նրա ազգային մշակույթի զարգացման և ազգային ինքնության պահպանման գործում: 2. Հայաստանի Հանրապետության և Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու հարաբերությունները կարող են կարգավորվել օրենքով: Ազգային եկեղեցու բացառիկությունը ոչ միայն Հայաստանի Հանրապետությունն է ընդունում, այլ նաև շատ զարգացած պետություններ: Այս առումով հատկանշական է միջազգային փորձը: 1. Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիայում անգլիական եկեղեցին իրավաբանորեն ճանաչվում է Անգլիայի պետական եկեղեցի, իսկ պրեսբիթերյան եկեղեցին հանդիսանում է Շոտլանդիայի պետական եկեղեցին: Այս երկու եկեղեցիների գլուխը հանդիսանում է Մեծ Բրիտանիայի միապետը, ով նշանակում է բարձրագույն հոգևոր պաշտոններին: Բացի այդ, Մեծ Բրիտանիայի խորհրդարանի վերին՝ Լորդերի Պալատում հատուկ տեղեր են առանձնացված բարձրաստիճան հոգևորականների համար, ովքեր Լորդերի պալատում պաշտոնավարում են ցմահ: 2. Շվեդիա Շվեդիայում լյութերական-ավետարանչական եկեղեցին ունի պետական եկեղեցու կարգավիճակ: Մասնավորապես, Կառավարման ձևի մասին սահմանադրական օրենքի համաձայն՝ Շվեդական եկեղեցու վերաբերյալ հիմնադրույթները սահմանվում են Շվեդական եկեղեցու մասին օրենքով, որն ընդունվում է Շվեդիայի խորհրդարանի կողմից: Ընդ որում, այդ օրենքը Շվեդիայի խորհրդարանում կարող է քննարկվել այն բանից հետո, երբ ստանում է Շվեդական եկեղեցու եկեղեցական ժողովի եզրակացությունը: Ավելին՝ Շվեդիայի խորհրդարանն իրավասու է անգամ պատվիրակել որոշակի հարցերով իր լիազորությունները Շվեդական եկեղեցուն, որն ըստ էության ունի ազգային-պետական կարգավիճակ: Շվեդական եկեղեցին պետությունից ստանում է սուբվենցիաներ: 3. Իտալիա Իտալիայում շարունակում է գործել կաթոլիկությունը որպես պետական կրոն, իսկ կաթոլիկ եկեղեցին ունի բացառիկ պետա-իրավական կարգավիճակ: Սրբազան քահանայապետության և Իտալիայի պետության միջև հարաբերությունները կարգավորվում են Լաթերանյան համաձայնագրով, որը կնքվել է 1929թ.: Այդ Համաձայնագրով կաթոլիկությունը ճանաչված է որպես Իտալիայի պետական կրոն, իսկ Վատիկանի Սուրբ Աթոռը պետության կողմից ճանաչվում է որպես միջազգային իրավունքի ինքնիշխան սուբյեկտ: Սուրբ Աթոռն իրականացնում է բացառիկ և բացարձակ իշխանություն և ինքնիշխան իրավասություն Վատիկանի նկատմամբ: Վատիկանն Իտալիայի պետության իրավասությունից դուրս է: Իտալիայի պետությունը ճանաչում է Հռոմի պապի անձի սրբազան բնույթը, որի անձի նկատմամբ ցանկացած ոտնձգություն կամ ոտնձգության դրդչություն նույնացվում է Իտալիայի պետության գլխի նկատմամբ ոտնձգության: Համաձայնագրով կարգավորված են Իտալիայի և Սուրբ Աթոռի ամենատարբեր բնույթի հարաբերությունները, սահմանված են Իտալիայի պետության պարտականությունները Սուրբ Աթոռի հետ հարաբերություններում: 4. Հունաստան Հունաստանի ուղղափառ եկեղեցին ունի պետական կարգավիճակ: Հունաստանի սահմանադրության համաձայն՝ Հունաստանի ուղափառ եկեղեցին ճանաչվում է որպես իշխող եկեղեցի: Ավելին՝ Հունաստանի սահմանադրությամբ արգելվում է Ավետարանի թարգմանությունը՝ առանց Հունաստանի ուղղափառ եկեղեցու համաձայնության, իսկ Ավետարանի տեքստը պետք է պահպանվի անփոփոխ: Հունաստանի ուղղափառ եկեղեցին Հունաստանի հետ հարաբերություններում օգտվում է մի շարք առանձնաշնորհումներից մշակութային, կրթական և այլ ոլորտներում: 5. Ֆինլանդիա Ֆինլանդիայում Ավետարանչական-լյութերական եկեղեցին ունի հատուկ իրավական կարգավիճակ: Մասնավորապես, Ֆինլանդիայի Սահմանադրության համաձայն՝ Ավետարանչական-լյութերական եկեղեցու հետ կապված հարաբերությունները պետք է կարգավորվեն Եկեղեցու մասին օրենքով, որն ընդունվում է Ֆինլանդիայի խորհրդարանի կողմից: Ընդ որում, այդ օրենքի և դրանում փոփոխություն կատարելու նախագիծը կարող է առաջարկվել միայն Եկեղեցու գլխավոր ասամբլեայի կողմից, իսկ խորհրդարանը և նախագահն իրավասու են հաստատել կամ չհաստատել այն: Իրավական առանձին կարգավիճակ ունի նաև Ֆինլանդիայի ուղղափառ եկեղեցին, որի կարգավիճակին է նվիրված հատուկ օրենք Ուղղափառ եկեղեցու մասին: 6. Դանիա Դանիայի Սահմանադրության համաձայն՝ Ավետարանչական-լյութերական եկեղեցին հանդիսանում է Դանիայի պաշտոնական եկեղեցին: Ավելին՝ Դանիայի օրենսդրության համաձայն՝ Դանիայի քաղաքացիները պարտավոր են վճարել եկեղեցական հարկ: 7. Նորվեգիա Նորվեգիայի Սահմանադրության համաձայն՝ Նորվեգիայի Ավետարանչական-լյութերական եկեղեցին հանդիսանում է ժողովրդական եկեղեցի, որն օգտվում է պետության աջակցությունից: Նորվեգիայի եկեղեցին պետությունից ստանում է ֆինանսական օգնություն, ունի առանձնաշնորհումներ տարբեր ոլորտներում: 8. Արգենտինա Արգենտինայի Սահմանադրության համաձայն՝ պետությունն աջակցում է կաթոլիկ եկեղեցու պաշտամունքին: Այսինքն՝ կաթոլիկությունը և կաթոլիկ եկեղեցին Արգենիտինայում ունեն սահմանադրական կարգավիճակ և գտնվում են պետության պաշտպանության ներքո: