Փաշինյանի արցախյան սպառնալիքը՝ դեկտեմբերից հետո

Ավարտվեց ԱՄՆ նախագահի Ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնի Երևանյան այցը: Այդ այցի հիմնական կետերն ամփոփվել են «Ազատության» հայկական ծառայությանը տված նրա բացառիկ հարցազրույցով: Այսպես ԱՄՆ նախագահի Ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնը հստակ շեշտել է, որ, իհարկե, ոգևորված են գարնանը Հայաստանում տեղի ունեցած փոփոխություններով և դեկտեմբերին սպասվող ընտրություններով։ Բայց ամերիկացի բարձրաստիճան պաշտոնյանի ոգևորության առանցքը պարզ է՝ այն բոլոր առումներով պտտվում էր ղարաբաղյան կարգավորման գործընթացի շուրջ: Ամերիկացի բարձրաստիճան պաշտոնյան շեշտել է, որ ԱՄՆ-ը, Թրամփի վարչակազմը Հայաստանի հետ հարաբերությունները որպես բարձր առաջնահերթություն են դիտարկում: «Մենք կուզենանք տրամադրել այն աջակցությունը, որ կարող ենք, ինչպես նաև որպես Մինսկի խմբի համանախագահ երկրներից մեկը, որպեսզի կարողանանք հասնել Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև կոնֆլիկտի՝ երկու կողմից էլ ընդունելի լուծմանը: Մենք գիտակցում ենք, որ կան ակնհայտ դժվարություններ, բայց մենք նաև ընդունում ենք, որ վարչապետը հրաշալի դիրքեր ունի այստեղ Հայաստանում ու կշարունակի ունենալ ընտրություններից հետո, որպեսզի ցուցաբերի առաջնորդությունը այս հարցում»: Այսինքն, ԱՄՆ-ում Փաշինյանին դիտարկվում են որպես ԼՂ խնդիրը լուծող առաջնորդ, ասել կուզի՝ նրանից սպասում են քայլեր, որոնք իր նախորդները չեն արել: ԱՄՆ-ի պաշտոնյան ուղղակի հստակ ասել է, որ եթե Հայաստանը գնա կայուն ժողովրդավարություն ունեցող պետության ուղով՝ նրա ապագան հրաշալի է։ «Կարծում եմ՝ ժողովրդի համար առավել նախընտրելի է ունենալ լայն հնարավորություններ միջազգային ասպարեզում և չկաշկանդվել պատմական կաղապարներով։ Այնպես որ ԱՄՆ-ի տեսանկյունից որքան ավելի ուժեղ է ժողովրդավարությունը, այդքան ավելի մեծ է հնարավորությունը շփվելու Միացյալ Նահանգների և նույն արժեքները կրող այլ երկրների հետ»։ Անսպասելի, եթե չասենք՝ սկանդալային էր Բոլթոնի՝ Հայաստանին ու Ադրբեջանին զենք վաճառելու հստակ ուղերձը, որի ժամանակ, նա թեև հիշատակեց, որ Հայաստանին ու Ադրբեջանին ԼՂ խնդրի պատճառով զենք վաճառելու արգելք կա, բայցև հստակ նշեց բացառությունների մասին: «...Ինչպես ասացի վարչապետին՝ եթե խնդիրն այն է, որ ընտրություն պետք է կատարես ռուսական և ամերիկյան ռազմական տեխնիկա գնելու միջև, մենք կնախընտրեինք վերջին տարբերակը։ Մենք կարծում ենք, որ մեր տեխնիկան ամեն դեպքում ավելի լավն է, քան ռուսականը: Այնպես որ, ուզում ենք դիտարկել այդ հնարավորությունը: Կարծում եմ, որ այն ավելացնում է Հայաստանի հնարավորությունները, երբ այն ամբողջովին կախված չէ մեկ գերտերությունից։ Ես հասկանում եմ աշխարհագրական դիրքի և պատմական իրողությունների հետ կապված հարցերը, բայց կարծում եմ՝ ժամանակն է լավատես լինելու, որ Հայաստանը կարող է ավելի տեսանելի լինել համաշխարհային ասպարեզում: ԱՄՆ-ը Հարավային Կովկասը ռազմավարական առումով շատ կարևոր տարածաշրջան է համարում է։ Այնպես որ, Հայաստանի հետ հարաբերությունների բարելավելը շատ բարձր առաջնահերթություն է Թրամփի վարչակազմի համար»։ Ահա, այս համատեքստում, մի կողմից ամերիկացի պաշտոնյան շեշտում է Լեռնային Ղարաբաղի հիմնախնդրի շուրջ համաձայնության հասնելու կարևորությունը՝ մի կողմից Երևանին ու Բաքվին հստակ ուղերձ հղում, որ քանի դեռ չեք լուծել խնդիրը՝ մենք էլ կարող ենք զենք վաճառել, քանի որ ամերիկյան զենքն ավելի լավն է՝ ռուսականից: Ու այստեղ ուշագրավ էր ամերիկացի բարձրաստիճան պաշտոնյայի հիմնավորումը՝ Ռուսաստանի կողմից զենքի վաճառքը հակամարտության կողմերին չի նպաստում հակամարտության կարգավորմանը: Այսինքն, զենքի վաճառքը Հայաստանին ու Ադրբեջանին՝ զենք վաճառելու փաստը Ռուսաստանին այդ երկրների վրա ազդեցության մեծ լծակներ է տալիս, ինչն էլ խաղաղության չի բերում: Այսպիսով, Բոլթոնը ղարաբաղյան հարցում Փաշինյանից կոնկրետ՝ վճռորոշ քայլեր է ակնկալում՝ խորհրդարանական ընտրություններից հետո: Կարելի է ենթադրել, որ հենց առարկայական «հաջողության» դեպքում էլ Թրամփի վարչակարգը կաջակցի Հայաստանին: Թամար Բագրատունի