Բոլթոնը այցելում է Կովկաս․ նոր աշխարհաքաղաքական իրավիճա՞կ

Օգոստոսի 19-ին Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նաթանյահուն Երուսաղեմի իր կենտրոնատեղիում  ԱՄՆ նախագահի ազգային անվտանգության գծով խորհրդական Ջոն Բոլթոնին հրավիրել էր ճաշի։ Իսրայելի վարչապետը իր վաղեմի ծանոթ Բոլթոնին համարում է Իսրայելի «իսկական» բարեկամը և ճաշի ժամանակասել է, որ Բոլթոնի  այցը մեծ նշանակություն ունի նախագահ Թրամփի՝ Իրանի հետ կնքված «վատ» պայմանագրից դուրս գալու լույսի ներքո և որ պետք է կանգնեցնել Իրանի «ագրեսիվ» քաղաքականությունը։ Ըստ Նաթանյահուի պետք է կանգնեցնել իրանական ագրեսիան։ Ավելի վաղ Թրամփը, մեկնաբանելով Իրանի հետ կնքված միջուկային պայմանագրից դուրս գալու պատճառները, նշել էր Մերձավոր Արևելքում Իրանի մեծացող դերակատարությունը։ Պարզ է, որ առաջին հերթին իրանական աշխարհաքաղաքական ծավալումը անհանգստացնում է Իսրայելին։ Բոլթոնի այցը պետք է քննարկել Իսյաելի անտանգության կոնտեքստում, որը ԱՄՆ ներկայիս ղեկավարության կարևորագույն արտաքին քաղաքական ուղղություններից է։ Եվ այդ առումով Իրանից եկող վտանգները Իսրայելի համար առաջնային տեղ են զբաղեցնում։ Կովկաս այցելելուց առաջ Բոլթոնը շատ կարճ մեկնաբանել էր Կովկաս կատարվելիք իր այցի նպատակը՝ ասելով, որ Կովկասը «նշանակալիորեն մեծ»  դերակատարում ունի Ռուսաստանի, Իրանի ու Թուրքիայի հարաբերություններում։ Հետաքրքիր է նաև այն, որ Կովկաս այցելու նպատակը Բոլթոնը բացատրել է նրանով, որ ցանկանում է գնահատել Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Իրանի հանդեպ նրանց ունեցած վերաբերմունքը։ Այսինքն՝ այցը չի սահմանափակվում միայն Իրանի խնդրով։ Դիվանագիտության մեջ կան արտահայտություններ, որոնք ավելի շատ բան կարող են ասել, քանի մեկ ժամանոց ելույթը։ Բոլթոնի այդ արտահայտությունը, որ Կովկասը Ռուսաստանի, Իրանի և Թուրքիայի հարաբերությունների համար կարևոր գործոն է հանդիսանում, առանցքային է նրա նպատակը հասկանալու համար։ Ասվածի հիմնական իմաստն այն է, որ Կովկասի երեք հանրապետությունների հարաբերությունները տարածաշրջանային այդ մեծ պետությունների հետ ազդում են Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Իրանի արդեն միմյանց հետ ունեցած հարաբերությունների վրա։ Հոկտեմբերի 25-ին Հայաստանի ղեկավարության հետ ունեցած հանդիպումներից հետո Բոլթոնը, ըստ երևույթին, կարճ մամուլի ասուլիս կտա (Մոսկվայում և Բաքվում եղել են ասուլիսներ), որից մենք կստանանք տեղեկատվություն հանդիպման ընթացքում ունեցած թեմաների մասին, սակայն մենք կկենտրոնանանք նրա վերոնշյալ արտահայտության վրա, որը պարզաբանման կարիք ունի։

Կովկասը՝ Ռուսաստանի, Թուրքիայի և Իրանի միջև հարաբերությունների առանցք