Նաև օդում. կործանիչ-ռմբակոծիչ ավիացիա ենք ձեռքբերելու

ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը դասախոսությամբ հանդես է եկել «Շանթ-2018» ռազմավարական հրամանատարաշտաբային զորավարժությանն ընդառաջ, որի ընթացքում ուշագրավ հայտարարություններով է հանդես եկել: Ըստ ՀՀ ՊՆ մամուլի ծառայության՝ Դավիթ Տոնոյանը ներկայացրել իր տեսլականը պաշտպանության ոլորտի գործունեության զարգացման առաջնահերթությունների և դրանցից բխող գերակա խնդիրների վերաբերյալ: Չափազանց կարևորելով բանակի սպառազինման, կառավարման համակարգի արդիականացման և անձնակազմի մարտունակության ամրապնդմանը միտված քայլերը՝ Դավիթ Տոնոյանը վստահեցրել է, որ այս պահին ընթացքի մեջ են սպառազինության ծրագրերի թարմացման աշխատանքները, որոնց շրջանակում պլանավորվում է ձեռք բերել նաև բազմաֆունկցիոնալ ավիացիա: «Մինչև այժմ հայկական զինված ուժերը ունեցել են հստակ արտահայտված ցամաքային ուժի կերպար, օդային գերակայության համար պայքարում ապավինելով միայն ՀՕՊ և ցամաքային հրթիռային միջոցներին: Ժամանակները, սակայն, փոխվել են: Զինված ուժերին հաղորդվելիք տարաշարժուն կերպարը պահանջում է նաև կործանիչ-ռմբակոծիչ ավիացիայի առկայություն, քանի որ ոչ մի հրթիռային համակարգ չի փոխարինի այս կարողությանը օգտագործման ճկունության և դիմակայունության առումով»,- շեշտել է Դավիթ Տոնոյանը: Դասախոսության առանցքում նաև առաջնագիծը արդիական տեխնիկական միջոցներով համալրելու և մարտական խնդիրների կատարման արդյունավետությունը բարձրացնելու հարցերն էին: Այս առումով Տոնոյանն ընդգծել է, որ 2016թ. երկրորդ կեսին և 2017թ. ընթացքում կատարված աշխատանքների շնորհիվ մեծապես փոխվել է առաջնագծի զինվածությունը տեսադիտարկման և հավաստանշման սարքավորումներով, որոնք թույլ են տվել զգալիորեն նվազեցնել անակնկալ դիվերսիաներ իրականացնելու հակառակորդի հնարավորությունները: Ընթացքի մեջ են առաջնագծում հակառակորդի հայտնաբերման, որոշումների կայացման, կրակային և ինժեներական միջոցներով հակառակորդի խոցման ու հասցված վնասների գնահատման ինտեգրված համակարգի ստեղծման ուղղությամբ ձեռնարկվող միջոցառումները: ԶՈՒ-երի առջև դրված գերակա խնդիրների շարքում նախարար Տոնոյանը առանձնացրել է նաև մարտական հերթապահության կրման ձևերի կատարելագործման առաջնահերթությունը՝ շեշտելով, որ եկել է ամենօրյա մարտական խնդրի իրականացման եղանակներում արմատական փոփոխություններ կատարելու ժամանակը. «Մեր նպատակն է զգալիորեն նվազեցնել անձնակազմի՝ հակառակորդի նշանառու կրակի տակ գտնվելու տևողությունը, բարձրացնել պաշտպանվածության և դիմակայունության աստիճանը, ինչպես նաև ավելացնել հակառակորդի դիվերսիոն խմբերի դարանակալման ու ոչնչացման հավանականությունը»: Այսպես, ՊՆ նախարարը սկիզբ դրեց մի թեմայի՝ ոչ միայն ցամաքում, այլև օդում: Այսինքն՝ հայկական բանակը ավիացիա ձեռք կբերի, Հայաստանը պատրաստվում է բազմաֆունկցիոնալ ավիացիա ձեռք բերել։ Փաստացի, սա արձանագրվում է այն մասին, որ Հայաստանը պլանավորվում է ձեռք բերել բազմաֆունկցիոնալ ավիացիա: Պատճառաբանությունն այն է, որ մինչև այժմ հայկական զինված ուժերը ունեցել են հստակ արտահայտված ցամաքային ուժի կերպար` օդային գերակայության համար պայքարում ապավինելով միայն ՀՕՊ և ցամաքային հրթիռային միջոցներին: Իսկ քանի որ «ժամանակները փոխվել են», զինված ուժերին հաղորդվելիք տարաշարժուն կերպարը պահանջում է նաև կործանիչ-ռմբակոծիչ ավիացիայի առկայություն, քանի որ ոչ մի հրթիռային համակարգ չի փոխարինի այս կարողությանը: Հիշենք, որ 2016թ. ապրիլյան պատերազմից հետո հնչեցին, որ մեզ անհրաժեշտ է ամրանալ ուղղղությամբ: Ըստ Ռազմինֆո-ի՝ ապրիլյան պատերազմի ռազմական գործողություններն Ադրբեջանը սկսել էր ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերը՝ ժամը 03:00 սահմաններում: Ապրիլի 2-ի առավոտյան՝ ժամը 08:18-ին, Պաշտպանության բանակի մամուլի ծառայությունը հայտնում էր, որ ապրիլի 1-ի լույս 2-ի գիշերն ադրբեջանական բանակը հարձակողական գործողություններ է ծավալել առաջնագծի ողջ երկայնքով՝ հրետանու, զրահատեխնիկայի և ավիացիայի ներգրավմամբ: Հակառակորդը հարվածներ էր հասցրել նաև խաղաղ բնակավայրերին և մի շարք զորամասերի մշտական տեղակայման վայրերին։ Թե որ երկրից ձեռք կբերի Հայաստանը բազմաֆունկցիոնալ ավիացիա ձեռք բերել կործանիչ-ռմբակոծիչ ավիացիա՝ առայժմ հայտնի չէ: Մոտ երկու շաբաթ առաջ «Ազատությանը» տված հարցազրույցում հայտարարեց Հայաստանի պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը նշեց, որ ռուսական զենքի մատակարարումների հետ կապված պայմանավորվածությունները կատարվելու են, և որ հայկական կողմը «նշաններ» չի ստացել, որ 100 միլիոն դոլարի վարկի դիմաց մատակարարվելիք ռուսական սպառազինության պայմանագիրը չի կատարվելու: Այն բանից հետո, երբ 2008թ. մարտի 1-2-ի իրադարձությունների գործով Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կալանավորվեց ու ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Յուրի Խաչատուրովին մեղադրանքի առաջադրվեց, «Կոմերսանտ»-ում հրապարակվեց ծավալուն հոդված այն մասին, թե Մոսկվային զայրացրել են հայաստանյան զարգացումները և ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, և հարցականի տակ է նոր 100 միլիոն դոլարի վարկի դիմաց Հայաստանին նոր սպառազինություն տրամադրելու հարցը: Սակայն, Ռուսաստանի պաշտպանության փոխնախարար Ալեքսանդր Ֆոմինը հենց Հայաստանում հերքել էր այդ տեղեկությունը՝ հավելելով, որ ամեն ինչ ընթանում է ըստ նախնական պայմանավորվածության: «Դա ոչ ստույգ ինֆորմացիա է, ես դա չեմ հաստատում», - ասել էր ռուս գեներալը՝ պատասխանելով «Ազատության» հարցին: «Իսկ վարկի մասով Դուք ի՞նչ տեղեկություն ունեք», - այս հարցին էլ Ֆոմինը արձագանքել էր․ - «Ամեն ինչ աշխատում է»: Ըստ ամենայնի, Հայաստանն արդեն իսկ ունի տարբերակներ՝ բազմաֆունկցիոնալ ավիացիա ձեռք բերելու ուղղությամբ: Սպասենք զարգացումներին: Թամար Բագրատունի