Պուտինն ու Թրամփը երբ կհասնեն պայթյունավտանգ Ղարաբաղին

Հունիսի 27-ին խիստ կարևոր իրադարձություն է ծրագրված՝ աշխարհաքաղաքական առումով. Մոսկվա կայցելի Սպիտակ տան առաջին բարձրաստիճան... Սպիտակ տան անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնի և Ռուսաստանի իշխանությունների միջև բանակցությունների հիմնական առարկան Թրամփ-Պուտին երրորդ հանդիպման կազմակերպումն է: Նախագահներ Դոնալդ Թրամփն ու Վլադիմիր Պուտինը դեռևս անցած մարտին ունեցած հեռախոսազրույցի ընթացքում պայմանավորվել էին հանդիպել: Այս ամիս Կրեմլը հաստատեց ռուսական կողմի պատրաստակամությունը, որպես հանդիպման վայր առաջարկելով Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիենան: ԱՄՆ նախագահը հուլիսի կեսերին մեկ այլ եվրոպական քաղաքում՝ Բրյուսելում, մասնակցելու է ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին: Երկու առաջնորդների հնարավոր հանդիպումը տեղի կունենա ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովից առաջ կամ հետո: Արևմտյան մամուլը վկայակոչելով սեփական աղբյուրները՝ հաղորդեց, որ եվրոպացի պաշտոնյաները մտավախություն ունեն, որ Հյուսիսատլանյան դաշինքի անդամ երկրների հավաքին Թրամփն ավելի շատ կենտրոնացած է լինելու Պուտինի հետ հանդիպման, քան դաշնակիցների հետ քննարկումների վրա: Բրիտանական մամուլն էլ գրում է, թե պաշտոնական Լոնդոնի համար չափազանց կարևոր է, որ Թրամփը Պուտինի հետ հանդիպի ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովից հետո, քանի որ գագաթնաժողովին քննարկվելու են Ռուսաստանի «ագրեսիան զսպելու» հետ կապված հարցեր: Թեև Թրամփ-Պուտին հանդիպման կոնկրետ օրը պաշտոնապես դեռ հաստատված չէ, այդուհանդերձ Սպիտակ տան ղեկավարը շտապել է հայտարարել, թե կցանկանար բարելավել Միացյալ Նահանգների հետ առճակատման մեջ գտնվող Ռուսաստանի հետ հարաբերությունները, ինչը, հիշեցնենք, Թրամփի նախընտրական խոստումներից է: Մոսկվայի և Վաշինգտոնի միջև լարվածությունն ամիսներ շարունակ չի նվազում: Վաշինգտոնը չի կիսում Մոսկվայի դիրքորոշումը Սիրիայի և Ուկրաինայի հարցերում, նաև մեղադրում է Սկրիպալների թունավորման մեջ: Ամերիկյան քննչական ծառայությունները Ռուսաստանին կասկածում են նաև 2016թ. կայացած նախագահական ընտրություններին միջամտելու մեջ: Ահա այս անբարենպաստ ֆոնին Սպիտակ տան անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնը Մեկնում է Մոսկվա՝ քննարկելու ինչպես ընթացիկ խնդիրներ, այնպես էլ երկու նախագահների երրորդ հանդիպման հետ կապված հարցեր: Ռուսաստանի արտգործնախարարի տեղակալ Միխայիլ Բոգդանովը երեկ հայտարարել է, որ չորեքշաբթի օրը նախագահ Թրամփի անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնի հետ, բացի երկկողմ հարաբերություններից, մտադիր են քննարկել նաև Սիրիայի հարցը: Վերջին օրերին Ռուսաստանի աջակցությունը վայելող Սիրիայի կառավարական բանակը հարձակումներ է սկսել երկրի հարավ-արևմտյան շրջանների ուղղությամբ: Հաղորդվում է զանգվածային ռմբակոծությունների և դրանց հետևանքով խաղաղ բնակիչների շրջանում զոհերի մասին: Վաշինգտոնը դատապարտել է այդ հարձակումները և արյունահեղության համար մեղադրել Ռուսաստանին: Ջոն Բոլթոնի հունիսի 27-ին նախատեսված այցը Մոսկվա Սպիտակ տան առաջին բարձրաստիճան պաշտոնյայի այցն է Ռուսաստան անցյալ տարվա ապրիլին ԱՄՆ նախկին պետքարտուղար Ռեքս Թիլերսոնի այցից ի վեր: Ռուսաստանյան պաշտոնական աղբյուրները ձեռնպահ են մնում Բոլթոնի հետ սպասվող բանակցությունների արդյունքների նախնական գնահատականներից, հաշվի առնելով հանգամանքը, որ հանրապետական գործիչը, ով ժամանակին եղել է ՄԱԿ-ում ԱՄՆ-ի մշտական ներկայացուցիչը, համարվում է կուսակցությունում Ռուսաստանի հարցում թերևս ամենակոշտ դիրքորոշումն ունեցողներից մեկը: Ի տարբերություն Թրամփի, ով կարծում է, որ Ռուսաստանի միջամտությունն ամերիկյան նախագահական ընտրություններին ապացուցված չէ, Բոլթոնը բաց տեքստով հայտարարել է՝ Պուտինը ստել է, երբ Թրամփին հավաստիացրել է, թե չեն միջամտել ամերիկյան ընտրություններին: Ի դեպ, ավստրիական մամուլը երեկ գրել էր, որ Միացյալ Նահանգների և Ռուսաստանի նախագահները հանդիպելու են Վիեննայում հուլիսի 15-ին: Կրեմլը այս տեղեկությունը առայժմ չի հաստատել: Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը երեկ ասել է, որ դեռ որևէ տեղեկություն չի կարող հայտնել լրագրողներին: Ավելի վաղ նա ասել էր նաև, որ ԱՄՆ և Ռուսաստանի նախագահները վերջին հեռախոսազրույցի ժամանակ քննարկել են Վիեննան որպես հանդիպման հնարավոր վայր: Կիրակի օրը ավստրիական մամուլը գրել է, որ արդեն Վիեննայում են երկու երկրների նախագահների թիմերն ու անվտանգության ծառայությունները: Հուլիսի 1-ից Ավստրիան ստանձնում է նախագահությունը Եվրամիությունում: Պաշտոնական Վիեննան արդեն հայտարարել է, որ մտադիր է զարգացնել հարաբերությունները Մոսկվայի հետ, քանի որ Ռուսաստանը Եվրոպայի մի մասն է: Բրիտանական The Guardian-ը այս առիթով գրել է, որ Ռուսաստանը վերջին մեկ տարվա ընթացքում ձեռք է բերել երկու դաշնակից Եվրամիությունում՝ Ավստրիան և Իտալիան: Այդ երկրների նոր կառավարությունները չեն թաքցնում իրենց լավ վերաբերմունքը Պուտինի նկատմամբ, նշում է բրիտանական պարբերականը: Հիշեցնենք, որ դեռևս հունիսի 8-ին Սպիտակ տունը հաստատել էր, որ Վիեննան պատրաստ է կազմակերպել Վլադիմիր Պուտին-Դոնալդ Թրամփ հանդիպում, սակայն հստակ օրը դեռ որոշված չէ: Արևմտյան մամուլի համաձայն՝ Ռուսաստանի նախագահը դիմել էր Ավստրիայի կանցլեր Սեբաստիան Կուրցին՝ Վիեննայում ԱՄՆ նախագահի հետ հանդիպում կազմակերպելու խնդրանքով, և Կուրցը պատրաստակամությամբ համաձայնել է: Բրիտանական մամուլը նախօրեին գրել է, թե պաշտոնական Լոնդոնի համար չափազանց կարևոր է, որ Թրամփը Պուտինի հետ հանդիպի ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովից հետո, քանի որ գագաթնաժողովին քննարկվելու են Ռուսաստանի ագրեսիան զսպելու հետ կապված հարցեր: Հավելենք, որ հուլիսի 11-12-ը Բրյուսելում կայանալու է ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովը, որին, ի դեպ, հնարավոր է՝ ներկա լինի նաև Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: Պուտին-Թրամփ հանդիպմանն, իհարկե, քննարկումները չեն հասնի Հարավային Կովկասին ու մասնավորապես ԼՂ խնդրին: Բայց ինքը փաստը, որ Պուտինն ու Թրամփը՝ որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը համանախագահ երկրների ղեկավարներ հանդիպում են՝ արդեն իսկ դրական է: Սա առիթ է, որպեսզի հնարավոր մյուս հանդիպումներում Պուտինն ու Թրամփը հարկ եղած դեպքում՝ անդրադառնան ԼՂ խնդրին: Մետաքսյա Շալունց