Պուտին-Թրամփ հանդիպումը կարևոր է ղարաբաղյան ճակատի համար

Աշխարհը կարևոր իրադարձության շեմին է: Ռուսաստանն ու Միացյալ Նահանգները համաձայնեցրել են նախագահներ Վլադիմիր Պուտինի և Դոնալդ Թրամփի առաջիկա հանդիպման վայրն ու ժամկետները, մանրամասները կհրապարակվեն այսօր, երեկ այս մասին Կրեմլը հայտարարեց նախագահ Պուտինի և ԱՄՆ անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնի միջև կայացած հանդիպումից հետո: Պուտինի խորհրդական Յուրի Ուշակովի խոսքով, Թրամփ - Պուտին բանակցությունները տեղի կունենան երրորդ երկրի տարածքում, այն նախապատրաստելու համար կպահանջվի մի քանի շաբաթ: Մինչ այս Վլադիմիր Պուտինն ու Դոնալդ Թրամփը երկու հանդիպում են ունեցել միջազգային գագաթնաժողովների շրջանակներում և 8 հեռախոսազրույց: Ավելի վաղ՝ ամերիկացի բարձրաստիճան դիվանագետի հետ հանդիպումից առաջ, Ռուսաստանի նախագահը հայտարարել էր, թե Մոսկվան երբեք չի ձգտել առճակատման Վաշինգտոնի հետ և հույս հայտնել, թե «կողմերը կարող են առաջին քայլերն անել երկկողմ հարաբերությունները բարելավելու ուղղությամբ»: Երեկ Մոսկվայում Միացյալ Նահանգների նախագահի ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնին ընդունել է Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը, ինչը, ըստ դիտորդների, վկայում է, որ Թրամփ - Պուտին հանդիպումն առաջիկայում կկայանա: Կրեմլում Բոլթոնի հետ հանդիպմանը Պուտինը հայտարարել է, որ Ռուսաստանը երբեք չի ձգտել Միացյալ Նահագների հետ հակամարտության, և առաջարկել է քննարկել քայլեր, որոնք կվերականգնեն ռուս-ամերիկյան հարաբերությունները: Պուտինի խոսքով, Բոլթոնի այցը Մոսկվա հույս է ներշնչում, որ կողմերին կհաջողվի հարաբերությունները վերականգնելու ուղղությամբ առաջին քայլերն անել։ Ռուսաստանի նախագահը նաև ընդգծել է, որ հարաբերությունները երկու երկրների միջև վատացել են ԱՄՆ ներքաղաքական տարաձայնությունների պատճառով: Ազգային անվտանգության հարցերով Դոնալդ Թրամփի խորհրդականն իր հերթին հույս է հայտնել, որ բանակցություններում կքննարկվի երկու երկրների հարաբերությունները բարելավելու հնարավորությունը այն ուղղություններով, որտեղ Միացյալ Նահանգներ ու Ռուսաստանն ունեն համաձայնություն: Բոլթոնի հետ հանդիպմանը մասնակցել է ԱՄՆ ազգային անվտանգության խորհրդի Ռուսաստանի և Եվրոպայի հարցերով ավագ տնօրեն Ֆիոնն Հիլը և նույն հարցերով տնօրեն Ջո Վենգը, ինչպես նաև Ռուսաստանում ԱՄՆ դեսպան Ջոն Հանթսմանը: Ռուսաստանյան կողմից կմասնակցեն Արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովը, Պաշտպանության նախարար Սերգեյ Շոյգուն, ինչպես նաև նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովը: Ռուսաստանի նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովն ավելի վաղ հայտարարել էր, որ հանդիպմանը քննարկվելու է ռուս-ամերիկյան հարաբերությունների «տխուր իրավիճակը»: Մոսկվա ժամանելուց առաջ ամերիկացի բարձրաստիճան պաշտոնյան Լոնդոնում և Հռոմում հանդիպել է ԱՄՆ-ի դաշնակիցներին։ Բոլթոնի հիմնական առաքելությունն է կարգավորել հարցերը հուլիսի կեսերին կայանալիք Միացյալ Նահանգներ և Ռուսաստանի նախագահների հանդիպումը կազմակերպելու համար: Նկատենք, որ արդեն մի քանի օր է, ինչ արևմտյան մամուլը գրում է, որ սպասված Պուտին-Թրամփ հանդիպումը տեղի է ունենալու Ավստրիայի մայրաքաղաք Վիեննայում հուլիսի 15-ին: Սա սկզբունքային հարց է Միացյալ Նահանգների դաշնակից Մեծ Բրիտանիայի համար, քանի որ հուլիսի 11-12-ին Բրյուսելում կայանալու է ՆԱՏՕ- գագաթնաժողովը, որի օրակարգում կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում Ռուսաստանի ագրեսիան զսպելու հետ կապված հարցերը։ Իսկ հուլիսի 13-ին Դոնալդ Թրամփը պետք է այցելի Մեծ Բրիտանիա։ Լոնդոնի համար կարևոր է, որ Թրամփը Պուտինի հետ հանդիպի Բրյուսելում և Լոնդոնում կայանալիք բանակցություններից հետո: Ինչո՞վ է Պուտին-Թրամփ հանդիպումը կարևոր նաև Հայաստանի համար: Աշխարհաքաղաքական առումով Ռուսաստան-Միացյալ Նահանգներ հարաբերությունների էլ ավելի սրումը կործանարար կարող է լինել ղարաբաղյան խնդրի համար, որովհետև թե՛ Ռուսաստանը, թե՛ Միացյալ Նահանգները ԵԱՀԿ Մինսկի խումը համանախագահող երկրներ են, հետևաբար նրանց միջև լարումը կարող է անդրադառնալ որպես միջնորդների՝ միասնականության վրա: Թեև պարզ է, որ Պուտին-Թրամփ առաջիկա հանդիպմանը ղարաբաղյան հակամարտության հարցը չի քննարկվի, բայց, այնուամենայնիվ, կարևոր է Պուտինն ու Թրամփը ընդհանուր եզրեր գտնեն ուղիղ երկխոսությունը միմյանց միջև պահպանելու հարցում: Դա կօգնի ղարաբաղյան ճակատում հնարավոր բախման դեպում կանխելու պատերազմի բռնկումը: Մետաքսյա Շալունց